Giriş Formu



ZİYARETÇİ SAYISI

Bugün150
Dün382
Haftalık150
Aylık12150
Hepsi425448

Kimler Sitede

Şuanda 14 konuk çevrimiçi

Kayseri'de Hava

Bulutlu

11°C

Kayseri

Bulutlu
Nem: %94
°C / °C
°C / °C
°C / °C
°C / °C


CİZZANGAÇ VE YAPILIŞI
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 0
ZayıfEn iyi 
irfan izgi tarafından yazıldı   
Perşembe, 15 Ocak 2009 21:15

           CIZZANGAÇ:

 

 

 

          Cızzangaç basit bir anlatım ile tahta revallinin ( tahtaravalli ) bizdeki adıdır. Ancak tahtarevalliden tabiî ki farklıdır.  Tahtarevalli sadece aşağı ve yukarı yöne hareket ederken, gızzangaç aşağı yöne hareketin yanı sıra kendi ekseni etrafında 180 derece dönebilir. Cızzangaç’a binme işine cızzanmak denir. Yaylada yapılan bir eğlencedir. Malzemeler : 1. Tahmini  1,5 m uzunluğunda “ay ekmeği “ ağacından  direk. ( Ay ekmeği ağacı olması şart değil. )2. Tahmini 3 m uzunluğunda hafif eğri “ ardıç ağacı “ kolu ( Ardıç ağacı olması şart değil. ) Her iki kestiğimiz dalı da balta ile pürüzlerinden ayıklarız.  

 

           Cızzangaçın yapılışı : 

          “ Ay ekmeği “ dediğimiz ağaç kısa bodur olup bizim dağlarda sarp kayalıklı yerdede yetişen yabani meyvesi yenebilen bir ağaçtır. Ay ekmeği ağacından tahmini 1,5 m yüksekliğinde bir direk kesilir. Bu direk cızzangacın orta direğini oluşturur. Bir ateş yakılır. Daha sonra ateşin közünde bu direğin uç kısmı yakılmak suretiyle hafif sivrileştirilir ( şimşeltilir ). Sonra bir çukur kazılarak yanlarına taş sıkıştırmak suretiyle direk yere sabitlenir. Direğimizi yere sağlam bir şekilde sabitledikten sonra, Ardıç ağacından kesilen tahmini 3 m uzunluğundaki hafif eğri olan kolu dikilen direğin üzerine koymak suretiyle denge noktasını bulunur. ( Terazilenir ). Daha sonra denge noktasına köz koymak suretiyle üfleye üfleye burada bir çukur oluşturlur. Ateşte pişmek suretiyle sivrileşen direğin ucuna, yine ateşte pişire pişire oyduğumuz ardıç kolu “T” olacak şekilde yerleştirilir. Ardıç ağacını ortadan oyduğumuz için ağacın her iki ucu da dengede kalır. Bu dengeyi de gördükten sonra ateşten aldığımız odun kömürünü bir bez yardımı ile hem diğerin sivri ucuna hem de üsteki kolun ortasındaki oyuğuna iyice süreriz ( çalarız ). Cızzangacımızın artık hazır hale gelmiştir.Ağırlıkları aşağı yukarı eşit iki kişi bu üsteki kolun her iki ucunu otururlar. Birbirlerini aşağı yukarı kaldırmak suretiyle normal tahtaravellide olduğu gibi eğlenirler. Ancak cızzangaçtaki fark sürülen bu kömürlerin sayesinde kağnı sesi gibi “ cıızcız “ gibi ses çıkarmasıdır. Zaten ismi de buradan gelmektedir. Kim diğerini bir müddet yukarda tutabilirse o güçlü demektir o kazmıştır. Daha sonra bu kez de yukarda kalan kişi diğerini yukarda tutmak için çabalar. Cızzangaç kendi etrafında döndüğü için her iki kişide aynı yöne ayakları yere değdikçe hızlı  hızlı dönerler iyice hız kazandıktan sonra her iki kişide ayaklarını kaldırır ve bir müddet cızzangaç kendi etrafında dönmeye başlar. Elektriğin olmadığı yüksek rakımlı yaylamızda gökyüzünde binlerce yıldızların göründüğü, yanan bir ateşin şavkında cızır cızır cızzangaç sesi ile dönmek nara atarak eğlenmek burada anlatılmaz bir duygudur.

İnceliklerine gelince; diğerin ay ekmeği ağacından oluşu ağacın sert olmasındandır. Sert olduğu ve közde yakılarak sivrileştirildiği için diğerin başı aşınmaz.  Kömür sürülmesi ile de o kendine özgü müthiş sesi verir. Üsteki ardıç ağacının da köz ile oyulması aşınmaması ve o sesi vermesi içindir. Ardıç ağacı bizim dağlarda çok olsa da ( eskiden ) ay ekmeği ağacı biraz az bulunur. Ay emeği ağacı değil de direkte ardıçtan olabilir ancak aynı tadı vermez.

 

 

 

    İrfan İZGİ
Son Güncelleme: Perşembe, 15 Ocak 2009 21:17